Breviarium ab Urbe condita di Flavio Eutropio

Il Breviarium ab Urbe condita o Breviarium historiae romanae (“Sommario della storia romana dalla fondazione della città“) è un’opera di Eutropio, maestro di retorica, politico e scrittore romano vissuto nel IV secolo d.C. Il Breviraium è strutturato in dieci libri e la tematica centrale consiste nella storia di Roma, narrata dalla fondazione dell’Urbe fino al 364, data di morte dell’Imperatore Gioviano.
Nel corso dell’opera si affronta in modo  particolarmente approfondito la politica estera, con trattazione dettagliata avvenimenti legati alle campagne militari e alle guerre di conquista

I trionfi dei romani

Alter Lucullus Mithridatem persecutus est; repetens hostem fugatum, etiam regnum Tigranis, qui Armeniis imperabat, ingressus est. Alter Lucullus, qui Macedoniam administrabat, Bessis primus Romanorum gessit bellum atque eos ingenti proelio in Haemo monte superavit. Oppidum Uscudamam, quod Bessi habitabant, eodem die, quo adgressus est, vicit, Babylem cepit, usque ad Danubium penetravit. Inde multas supra Pontum […]

Origini della repubblica romana

Hinc consules coeperunt, pro uno rege duo, hac causa creati ut, si unus malus esse voluisset, alter eum, habens potestatem similem, coerceret. Et placuit ne imperium longius quam annum haberent, ne per diuturnitatem potestatis insolentiores redderentur, sed civiles semper essent, qui se post annum scirent futuros esse privatos. Fuerunt igitur anno primo post reges exactos […]

Numa Pompilio e Tullo Ostilio

Dum Romulus apud milites contionem habet in campo ad Caprae paludem,subita tempestas fuit cum magno fragore tonitruisque et densus nimbus regem operuit:Romulus statim evanuit nec deinde in terra fuit.Sic fama narrat:Romulus in caelo inter deos pro numine(come un dio) acceptus est,deinde inter homines Quirinus appellatus est.Postea Numa Pompilius rex creatus est;bella quidem non gessit,multum tamen […]

VI, 17 - Le guerre galliche

Anno urbis conditae sexcentesimo nonagesimo tertio C. Iulius Caesar, qui postea imperavit, cum L. Bibulo consul est factus. Decreta est ei Gallia et Illyricum cum legionibus decem. Is primus vicit Helvetios, qui nunc Sequani appellantur, deinde vincendo per bella gravissima usque ad Oceanum Britannicum processit. Domuit autem annis novem fere omnem Galliam, quae inter Alpes, […]

Istituzione del consolato

Hinc consules coepere, pro uno rege duo, hac causa creati, ut, si unus malus esse voluisset, alter eum, habens potestatem similem, coerceret. Et placuit ne imperium longius quam annuum haberent, ne per diuturmitatem potestatis insolentiores redderentur, sed civiles semper essent, qui se post annum scirent futuros esse privatos. Fuerunt igitur anno primo ab expulsis regibus […]

VI, 19 - Inizio della guerra civile

Hinc iam bellum civile successit exsecrandum et lacrimabile, quo praeter calamitates, quae in proeliis acciderunt, etiam populi Romani fortuna mutata est. Caesar enim rediens ex Gallia victor coepit poscere alterum consulatum atque ita ut sine dubietate aliqua ei deferretur. Contradictum est a Marcello consule, a Bibulo, a Pompeio, a Catone, iussusque dimissis exercitibus ad urbem […]

La battaglia di Canne

Quingentesimo et quadragesimo anno ab Urbe condita L. Aemilus Paulus et P.Terentius Varro consules contra Hannibalem mittuntur, et Q. Fabio Maximo succedunt. Fabius dictator autem eos monuerat, ne cum Hannibale, callido et impazienti duce,pugnarent. Verum, profecto Fabio, propter impatientiam Varronis consulis apud Cannas pugnantum est atque ambo ceciderunt ac magna pars de Hannibalis exercitu sauciata […]

VII, 21 - Tito, amore e delizia del genere umano

Huic Titus filius successit, qui et ipse Vespasianus est dictus, vir omnium virtutum genere mirabilis adeo, ut amor et deliciae humani generis diceretur, facundissimus, bellicosissimus, moderatissimus. Causas Latine egit, poemata et tragoedias Graece conposuit. In oppugnatione Hierosolymorum sub patre militans duodecim propugnatores duodecim sagittarum confixit ictibus. Romae tantae civilitatis in imperio fuit, ut nullum omnino […]

La battaglia di Milazzo

Quinto anno Punici belli, quod contra Afros (=i Cartaginesi) gerebatur, primum Romani C.Duilio Cn. Cornelio Asina consulibus in mari dimicaverunt, paratis navibus rostratis, quas Liburnas vocant. Consul Cornelius fraude deceptus est. Duilius, commisso proelio, Carthaginiensium ducem vici, triginta et unam naves cepit, quattuordecim mersit, septem milia hostium cepit, tria milia occidit. Neque ulla victoria Romanis […]

Breviarium, I, 20

Post viginti deinde annos Veientani rebellaverunt. Dictator contra ipsos missus est Furius Camillus, qui primum eos vicit acie, mox etiam civitatem diu obsidens cepit, antiquissimam Italiaeque ditissimam. Post eam cepit et Faliscos, non minus nobilem civitatem. Sed commota est ei invidia, quasi praedam male divisisset, damnatusque ob eam causam et expulsus civitate. Statim Galli Senones […]