Maiorum Lingua B

Testi e traduzioni delle versioni dal libro Maiorum Lingua B

Cesare rifiuta le proposte di Pompeo

Caesar, cognita militum voluntate, cum ea legione, quam secum a Gallia duxerat, Ariminum contendit ibique castra posuit. Eo Lucius Caesar adulescens, Pompeii legatus, cum praetore Roscio venit. Ille Pompeii mandata Caesari renuntiavit et eum oravit ne rei publicae noceret et iracundiam suam dimitteret. Eadem fere atque eisdem verbis praetor Roscius egit cum Caesare, qui illis […]

La spada di Damocle

Dyonisius, Syracusarum tyrannus, cum Damocles, unus ex eius adsentatoribus, commemoraret in sermone copias eius, opes, maiestatem dominatus, rerum abundantiam, magnificentiam aedium regiarum, negaretque umquam beatiorem hominem fuisse, olim ei dixit: <>. Cum se ille cupere dixisset, Damoclem conlocari iussit in aureo lecto, magnificis operibus picto, abacosque complures ornavit argento auroque caelato. Tum ad mensam eximia […]

Due aneddoti... a suon di cetra

Strathonicus Atheniensis, cum quodam die quendam cantantem atque cithara psallentem audivisset, exlamavit: “Huic Iuppiter alterum dedit, alterum negavit!”. Cum aliqui, qui haec verba audiverant, ex eo quaesivissent quidnam Iuppiter illi musico dedisset ac quid negavisset, Strathonicus respondit: “Male sonare deus ei dedit; eidem bene cantare negavit”. Dionysius, Syracusanorum tyrannus, aliquando in convivio musicum quendam cithara […]

De bibliothecis

a)Bibliotheca a Graeca lingua nomen accepit, quod ibi reconduntur libri. Nam biblion «librorum» Latine redditur, theke «repositio». Apud Graecos bibliothecam primus instituit – ut dicunt – Pisistratus, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus rursus in Graeciam rettulit. Hinc etiam apud ceteras urbes natum est […]

E' morto l'amico Marcello

Eo die a Marcello digressus eram: ego in Beotiam ibam, ille in Italiam navigaturus erat. Postero die, circiter hora decima, P. Postumius ad me venit et mihi nuntiavit M. Marcellum, collegam amicumque nostrum, post cenae tempus a P. Magio Chilone pugione percussum esse et duo vulnera accepisse, unum in stomacho, alterum in capite. Medicus tamen […]

Un interrogatorio incalzante

Causam tanti delicti proferre non potes, tamen non quaero a te quare patrem Sex. Roscius occiderit, quaero quo modo (eum) occiderit. Ipse percussit an aliis occisionem commisit et per sicarios delictum commisit? Si per sicarios occisionem fecisse dicis, tunc quaero: quos? servos an liberos? Si liberos dicis, quos homines? quomodo eis persuasit? “Pretium dedit” – […]

Tutti siamo utili

Leo quidam, cum statuisset bellum contra homines movere, contionem ominum animalium convocavit et imperavit ut illa concilio interessent quam citissime possent. Animalia statim leoni oboediverunt neque ulla bestia contioni, cui leo ipse praeerat, afuit. Etiam asinus et leprus venerant ut auxilium suum proximo bello ferrent. Quos cum vidit ursus, sic leoni dixit: “Istos, rex, abige: […]

Bisogna prevenire i danni della vecchiaia

Resistendum senectuti est eiusque vitia diligentia compensanda sunt; pugnandum est tamquam contra morborum vim sic contra senectutem; habenda (est) ratio valetudinis, utendum exercitationibus modicis, tantum cibi et potionis adhibendum ut reficiantur vires, non opprimantur. Nec vero corpori solum subveniendum est, sed menti atque animo multo magis; nam mens animusque quoque, nisi tamquam lumini oleum instilles, […]

Schieramento dell'esercito persiano a Isso

Acies Darei sic instructa erat: Nabarzanes, dux familiarisque regis, equitatu et magno funditorum saggitariorum numero dextrum cornu tegebat. In eodem cornu Thymodes erat, dux peditatus Graecorum, militum mercennariorum. Hoc erat sine dubio robur Darei exercitus, par Macedonicae phalangi. In laevo cornu Aristomedes Thessalus multitudinem barbarorum peditum habebat. Ipsum regem in eodem cornu cum plurimis peditibus […]

Colloquio fra Scipione Africano e Annibale

Notum est secundo Punico bello apud Zamam Hannibalem victum esse a Pubio Cornelio Scipione qui, ob illam victoriam, “Hafricanus” cognominatus est. Tradunt post aliquos annos duo clarissimos duces, Scipionem et Hannibalem, in colloquium venisse et hunc sermonem inter se fecisse. Scipio ex Hannibale quaesivit quem maximum omnium temporum ducem putaret; Hannibal respondit se maximum ducem […]