Maiorum Lingua B

Testi e traduzioni delle versioni dal libro Maiorum Lingua B

Ingratitudine di Atene nei confronti di Milziade

Miltiades Atheniensis, Cimonis filius, unus ex clarissimis peritissimisque ducibus antiquorum temporum putatur. Amantissimus patriae, diu Atheniensium exercitui praefuit, multis interfuit proeliis, numquam suo officio defuit et denique suorum civium libertatem ab incrusu Persarum defendit. Contra Persas enim strenue dimicavit et cum parvo civium Atheniensium exercitu ingentes hotium copias profligavit in campo Marathonio, qui paulum Athenis […]

Una lezione di scienze della terra e geografia

Mundus est universitas rerum in quo omnia sunt. Elementa mundi sunt quattuor: ignem, ex quo est caelum; aquam ex qua mare Oceanum, aer ex quo venti et tempestates, terra quae propter eius formam orbis terrarum appellatur. Caeli regiones sunt quattuor: oriens, occidens, meridies, septentrio. Caelum dividitur in circulos quinque qui sunt: articus et antarticus, qui […]

Azioni militari di Cesare in Africa

Caesar Kalendis Ianuariis ab oppido Ruspina movit et post aliquot dies pervenit ad oppidum Leptim, liberam civitatem et immunem. Quidam ex oppido obviam Caesari venerunt, ab eo petiverunt ne qui damni cives acciperent atque libenter se omnia eius imperata facturos esse promiserunt. Itaque Caesar, centurionibus et custodiis impositis ad portas oppidi, ne qui miles in […]

Guarda dove metti i piedi!

Narrant olim astrologum quendam, qui noctu sidera contemplaturus saepe domo agrediebatur, olim, cum extra urbem ambulans oculos et mentem in astris defixos teneret, puteum non vidisse et in eum delapsum esse. Quo casu cum is vehementer quereretur et frustra ut illinc evaderet niteretur, viatur quidam qui forte per ea loca transgrediebatur, hominis gemitibus auditis, cum […]

Le riforme realizzate e i propositi vagheggiati di Cesare

Caesar, conversus ad ordinandum rei publicae statum, senatum supplevit et praetorum, aedilium, quaestorum, minorum etiam magistratuum numerum ampliavit. Octoginta autem civium milia in transmarinas colonias distribuit; omnes medicos et liberalium artium doctores, quo libentius Romam incolerent, civitate donavit. Ius laboriosissime ac severissime dixit, poenas facinorum auxit. De ornanda instruendaque Roma, item de tuendo ampliandoque imperio […]

Le imprese di Augusto

Annos undeviginti natus exercitum privato consilio et privata impensa comparavi, ut rem publicam a dominatione factionis oppressam in libertatem vindicarem. Qua re, Senatus in ordinem suum me adlegit et imperium mihi dedit. Populus autem me consulem, cum ambo consules in bello cecidissent, creavit. Interfectores parentis mei in exilium exspuli et postea bellum inferentes rei publicae […]

Risoluto intervento di P. Cornelio Scipione

Post cladem Cannensem, quae Romanis gravissima fuit, quod in ea ambo consules maiorque militum pars perierant atque pauci superfuerant, senatus ad P. Cornelium Scipionem, admodum iuvenem, maximum imperium commisit, ut ille rei publicae saluti provideret. Olim ei, qui senatus consilio praeerat, nuntiatum est aliquot nobiles iuvenes Romanos, de rei publicae salute desperantes, statuisse Urbem deserere […]

Cesare attraversa il Reno

Caesar, cum per exploratores certior factus esset Germanos auxilia Gallis misisse, Rhenum transire et exercitum in Germanorum fines transportare constituit. Postquam ad ripam fluminis pervenit, milites castra locare iussit. Treveri et Menapii, regionis accolae, aliquas naves habebant, quibus milites transportari poterant, sed Caesar, quoniam utrique populo diffidebat, ripas fluminis ponte iungere constituit. Statim ligna et […]

Non esistono prodigi!

Quidquid oritur, qualecumque est, causam habet a natura. Cum autem res nova et admirabilis videtur, causam investigato si poteris, ratione confisus. Si nullam causam reperies, illud tamen certum habeto, nihil fieri posse sine causa naturali. Depelle igitur terrorem quem res nova tibi attulit, ratione optimo duce uteri et semper verbis sapientium confidere aude: sapiens enim […]

La filosofia come regola di vita

Hoc cotidiana meditatione firmandum est et altius figendum (est): neminem posse beate vivere, ne tolerabiliter quidem, sine philosophia. Nobis igitur perseverandum est et adsiduo studio sapientiae robur addendum (est) menti animoque. Philosophia enim animum format, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda demonstrat, sedet ad gubernaculum et per fluctus tempestatesque cursum dirigit. Sine hac nemo […]