Bellum Iugurthinum di Gaio Sallustio Crispo

Racconta la guerra sostenuta da Roma contro Giugurta.

Paragrafo 9

Sic locutus cum litteris eum quas Micipsae redderet dimisit. Earum sententia haec erat: “Iugurthae tui in bello Numantino longe maxima virtus fuit quam rem tibi certo scio gaudio esse. Nobis ob merita sua carus est; ut idem senatui et populo Romano sit summa ope nitemur. Tibi quidem pro nostra amicitia gratulor. Habes virum dignum te […]

Paragrafo 25

His litteris recitatis fuere qui exercitum in Africam mittendum censerent et quam primum Adherbali subueniendum; de Iugurtha interim uti consuleretur quoniam legatis non paruisset. Sed ab isdem illis regis fautoribus summa ope enisum ne tale decretum fieret. Ita bonum publicum uti in plerisque negotiis solet privata gratia deuictum. legantur tamen in Africam maiores natu nobiles […]

Paragrafo 41

Ceterum mos partium et factionum ac deinde omnium malarum artium paucis ante annis Romae ortus est otio atque abundantia earum rerum quae prima mortales ducunt. Nam ante Carthaginem deletam populus et senatus Romanus placide modesteque inter se rem publicam tractabant neque gloriae neque dominationis certamen inter civis erat: metus hostilis in bonis artibus civitatem retinebat. […]

Paragrafo 58

Dum apud Zamam sic certatur Iugurtha ex improuiso castra hostium cum magna manu invadit; remissis qui in praesidio erant et omnia magis quam proelium expectantibus portam irrumpit. At nostri repentino metu perculsi sibi quisque pro moribus consulunt; alii fugere alii arma capere; magna pars uulnerati aut occisi. Ceterum ex omni multitudine non amplius quadraginta memores […]

Paragrafo 74

Eodem tempore Iugurtha amissis amicis quorum plerosque ipse necauerat ceteri formidine pars ad Romanos alii ad regem Bocchum profugerant cum neque bellum geri sine administris posset et nouorum fidem in tanta perfidia ueterum experiri periculosum duceret varius incertusque agitabat. Neque illi res neque consilium aut quisquam hominum satis placebat: itinera praefectosque in dies mutare; modo […]

Paragrafo 90

Igitur consul omnibus exploratis credo dis fretus–nam contra tantas difficultates consilio satis prouidere non poterat quippe etiam frumenti inopia temptabatur quia Numidae pabulo pecoris magis quam aruo student et quodcumque natum fuerat iussu regis in loca munita contulerant ager autem aridus et frugum uacuos ea tempestate nam aestatis extremum erat– tamen pro rei copia satis […]

Paragrafo 106

volux adveniens quaestorem appellat dicitque se a patre Boccho obviam illis simul et praesidio missum. Deinde eum et proximum diem sine metu coniuncti eunt. Post ubi castra locata et diei uesper erat repente Maurus incerto uultu pauens ad Sullam accurrit dicitque sibi ex speculatoribus cognitum Iugurtham haud procul abesse. Simul uti noctu clam secum profugeret […]

Paragrafo 10

“Paruum ego te Iugurtha amisso patre sine spe sine opibus in meum regnum accepi existimans non minus me tibi quam liberis si genuissem ob beneficia carum fore. Neque ea res falsum me habuit. Nam ut alia magna et egregia tua omittam novissime rediens Numantia meque regnumque meum gloria honorauisti tuaque virtute nobis Romanos ex amicis […]

Paragrafo 26

Ea postquam Cirtae audita sunt Italici quorum virtute moenia defensabantur confisi deditione facta propter magnitudinem populi Romani inviolatos sese fore Adherbali suadent uti seque et oppidum Iugurthae tradat tantum ab eo vitam paciscatur; de ceteris senatui curae fore. At ille tametsi omnis potiora fide Iugurthae rebatur tamen quia penes eosdem si aduersaretur cogendi potestas erat […]

Paragrafo 43

Post Auli foedus exercitusque nostri foedam fugam Metellus et Silanus consules designati prouincias inter se partiuerant Metelloque Numidia evenerat acri viro et quamquam aduerso populi partium fama tamen aequabili et inviolata. Is ubi primum magistratum ingressus est alia omnia sibi cum collega ratus ad bellum quod gesturus erat animum intendit. Igitur diffidens ueteri exercitui milites […]